برنج فجر چیست و چه خواصی دارد؟

برنج فجر یکی از مشهورترین انواع برنج ایرانی است که امروزه بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. ویژگی‌های خاص برنج فجر این برنج را به یکی از برنج‌های پرفروش ایرانی تبدیل کرده است. حتما با شنیدن نام این برنج، برای شما هم این سوالات ایجاد شده است که برنج فجر چیست؟ برنج فجر چه ویژگی ها و خواصی دارد؟ قیمت برنج فجر چقدر است؟ و … . در ادامه این مقاله از وبلاگ گالش قصد داریم به معرفی برنج فجر و ویژگی های آن بپردازیم.

ویژگی های برنج فجر چیست؟

برنج فجر یکی از برنج‌های پرمحصول است که عمدتا در مناطق شمالی کشور کشت می‌شود. منظور از پرمحصول بودن برنج فجر این است که حجم برنج برداشتی این نوع در یک مساحت مشخص، نسبت به سایر برنج‌ها بالاتر است. این برنج محصولی اقتصادی است و به همین دلیل برای استفاده در مکان‌هایی که به پخت حجم بالایی از برنج نیاز دارند، گزینه‌ای عالی به شمار می‌آید. برنج فجر یکی از برنج‌های ارائه شده توسط مرکز تحقیقات برنج است که با اصلاح نژاد، به عنوان یک محصول اقتصادی بهینه شده است. در برنج‌های که اصلاح نژاد شده‌اند، تاکید زیادی روی عطر و طعم نیست و بیشتر به پرمحصول بودن و بازده بالا توجه شده است.

برنج فجر یک برنج دیررس است و فاصله زمانی بین کاشت تا برداشت آن زیاد طول می‌کشد؛ به همین دلیل امکان کشت این برنج به صورت کشت دوم وجود ندارد و تنها برنج فجر کشت اول در بازار مشاهده می‌شود.

ظاهر برنج فجر و تشخیص آن

برنج فجر، دانه‌هایی خنجری شکل دارد و نوک دانه‌های آن حالتی تیز و سوزنی شکل دارند. ابعاد دانه‌های برنج فجر در حالت خام حدود 8 میلی‌متر است. رنگ دانه‌های برنج فجر، سفید مایل به کرم است و حالتی شیشه‌ای و استخوانی دارند. بذر برنج فجر در دو نوع 70 روزه و 90 روزه وجود دارد که عطر و طعم برنج حاصل از بذر 90 روزه، بیشتر از بذر برنج 70 روزه است.

عطر، طعم و پخت

برنج فجر، مانند همه برنج‌های ایرانی بعد از پخت، به میزان مناسبی ری می‌کند و قد می‌کشد. هر چند که میزان قد کشیدن و ری کردن برنج فجر، به اندازه برنج‌هایی مثل طارم هاشمی نیست. برنج فجر به عنوان یک برنج پرمحصول، عطر کمتری نسبت به برنج‌های معطر مانند طارم هاشمی دارد و به همین دلیل در دسته برنج‌های عطری دسته بندی نمی‌شود. البته توجه داشته باشید که این برنج، به گونه‌ای نیست که هیچ عطر و طعمی نداشته باشد! بلکه عطر و طعم آن در مقایسه با برنج‌های معطر مانند طارم هاشمی، کمتر است. برنج فجر به گونه‌ای است که مدتی پس از برداشت، عطر و طعم مناسبی پیدا می‌کند.

قیمت برنج فجر

معمولا رابطه مستقیمی بین قیمت برنج و میزان عطر و طعم آن وجود دارد و در مقابل، با پرمحصول و کم‌محصول بودن برنج،‌ رابطه معکوس دارد. قیمت برنج ایرانی فجر به عنوان یک برنج پرمحصول، از انواع دیگر مانند برنج طارم هاشمی کمتر است. همچنین عطر و طعم کمتر، یکی دیگر از عوامل کاهش قیمت برنج فجر در میان برنج‌های ایرانی است. اما کم بودن قیمت این نوع برنج در کنار عطر و طعم قابل قبول، آن را به برنجی بصرفه و اقتصادی تبدیل کرده است که برای رستوران‌ها، هتل‌ها و همه مکان‌هایی که برنج را در حجم زیادی سفارش می‌دهند، گزینه مناسبی است.

برنج ندا چیست و چه خواصی دارد؟

برنج ندا یکی از برنج‌های ایرانی به شمار می‌آید که با تلاش محققان حوزه برنج در شمال کشور معرفی شد. برنج ندا نیز همانند سایر برنج‌هایی که در روند تحقیقاتی به دست آمده‌اند، در دسته برنج‌های پرمحصول طبقه بندی می‌شود. به طور کلی هدف از ایجاد برنج‌هایی مانند برنج ندا، دستیابی به محصولی بوده است که بتوان در زمینی به ابعاد کوچک، بیشترین مقدار محصول را برداشت کرد. برنج ندا از نظر قیمت در دسته برنج‌های اقتصادی و مقرون به صرفه قرار می‌گیرد و از نظر پخت و عطر و طعم، کیفیت قابل قبولی را ارائه می‌دهد. بسیاری از مصرف کنندگان به دنبال پاسخ این سوال هستند که برنج ندا چیست و چه خواصی دارد؟ در ادامه با وبلاگ گالش همراه باشید تا شما را با برنج ندا و ویژگی‌های آن آشنا کنیم.

برنج ندا چیست؟

بسیاری از مصرف کنندگان تصور می‌کنند که نام برنج ندا برگرفته از یک نام دخترانه است؛ در حالی که چنین نیست. بلکه کلمه ندا مخفف سه نام “نعمت زاده”، “دانشگاه” و “آمل” است. همانطور که اشاره شد برنج ندا یکی از انواع برنج‌های اصلاح شده به شمار می‌آید که توسط محققان حوزه برنج و با اصلاح نژاد برنج‌های دیگر به دست آمده است. برنج ندا در سال ۱۳۷۶ توسط دکتر قربانعلی نعمت زاده معرفی شد و به همین دلیل با نام برنج ندا به بازار عرضه شد. این نوع برنج حاصل ترکیب سه نوع برنج حسن سرایی، سنگی طارم و آمل 3 است.

برنج‌های سنتی و محلی از نظر میزان محصول برداشتی در هر هکتار،  عملکرد خیلی خوبی ندارند و نهایتا در هر هکتار ۳ تن از این محصولات را می‌توان برداشت کرد. به همین دلیل است که محققان حوزه برنج همواره در تلاشند تا میزان محصول برداشتی از هر هکتار شالیزار را افزایش دهند. برنج ندا این مزیت را برای کشاورزان ایجاد کرده است و امکان برداشت برنج ندا تا حدود ۸ تن از هر هکتار وجود دارد.

در فرایند اصلاح نژاد، برخی از ویژگی‌ها مانند عطر، طعم و میزان قد دانه‌های برنج تحت تاثیر قرار می‌گیرد و به همین دلیل، برنج پرمحصول مانند برنج ندا در مقایسه با سایر برنج‌های ایرانی مانند برنج طارم هاشمی و برنج صدری، عطر و بوی کمتری دارد. اما توجه داشته باشید که عطر و طعم برنج ندا، در مقایسه با بسیاری از برنج‌های خارجی همچنان بالاتر است.

ویژگی‌ها و خواص برنج ایرانی ندا

به طور کلی برنج ندا شباهت زیادی به برنج طارم محلی دارد. طول دانه‌های برنج ندا در حالت خام حدود 7 میلی متر است و پس از پخت به بیش از 10 میلی متر می‌رسد. رنگ دانه‌های برنج ندا سفید شیشه‌ای و شفاف است. برنج ندا پس از پخت، نسبت به سایر برنج‌های پرمحصول، مدت بیشتری نرم باقی می‌ماند.

شکل دانه‌های برنج ندا، باریک، بلند و به طور کلی، ساختاری قلمی و شمشیری شکل است. به همین دلیل برنج ندا با نام برنج شمشیری نیز شناخته می‌شود. برنج ندا در مقایسه با برنج‌های فجر و شیرودی، دیررس‌تر است و به همین دلیل بسیاری از کشاورزان به تدریج آن را با برنج‌های پرمحصول زودرس تر جایگزین کرده‌اند. قیمت کم برنج ندا نسبت به عطر و طعم قابل قبول آن، خرید آن را برای مکان‌هایی که نیاز به حجم زیادی از یک برنج ایرانی خوش پخت دارند، به گزینه ای مناسب و مقرون به صرفه تبدیل کرده است.

برنج ندا از نظر میزان ری کردن و قد کشیدن، نسبت به سایر برنج‌های پرمحصول مانند فجر و شیرودی بهتر به نظر می‌رسد و به خوبی قد می‌کشد. برنج ندا عطر و بوی کمتری نسبت به برنج طارم هاشمی و صدری دارد، اما برای مصارف اقتصادی عطر برنج ندا قابل قبول است. به همین سبب برنج ندا در دسته برنج‌های عطری قرار نمی‌گیرد.

نکات مهم در نگهداری برنج ندا

اما شاید بپرسید که نکات مهم در نگهداری برنج ندا چیست؟ برنج ندا نیز همانند سایر برنج‌های ایرانی نیازمند مراقبت است تا از مشکلاتی مانند حشره برنج در امان باشد. برای مراقبت بهتر از برنج ندا،‌آن را در محلی خشک و سرد قرار دهید. رطوبت و گرما دو عامل اثرگذار در کیفیت و سلامت برنج ندا به شمار می‌روند. همواره سعی کنید برنج ندا را در محل‌های تاریک نگهداری کنید و تا حد امکان آن را از محل‌های گرم و مرطوب دور کنید.

برنج صدری چیست و چه ویژگی هایی دارد؟

برنج صدری یکی از انواع پرطرفدار برنج‌های ایرانی است که در مناطق شمالی کشور کشت می‌شود. این نوع برنج همانند برنج طارم، انواع مختلفی دارد و به شکل‌های گوناگونی به بازار عرضه شده است. همچنین برنج صدری توسط کشاورزان با انواع برنج‌های خوش پخت دیگر ترکیب شده است. به همین دلیل است که امروزه برنج صدری خالص بسیار کمیاب است و انواع ترکیب شده آن را در بازار می‌توان یافت. برنج صدری به دلیل عطر و طعم عالی و قد کشیدن در هنگام پخت، به یکی از انواع پرطرفدار و محبوب برنج‌های ایرانی تبدیل شده است که آن را برای پخت در مهمانی‌ها و مجالس به انتخابی عالی تبدیل کرده است. در ادامه این مقاله با وبلاگ گالش همراه باشید تا به بررسی این پرسش بپردازیم که برنج صدری چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

برنج صدری چه ویژگی‌هایی دارد؟

یکی از سوالاتی که مصرف کنندگان در زمان خرید می‌پرسند این است که ویژگی‌های ظاهری برنج صدری چیست؟

دانه برنج صدری، باریک و کشیده است و معمولا رنگ سفید استخوانی و سفید مایل به کرم دارد. دانه‌های برنج صدری معمولا سفت هستند و ساختاری شکننده دارند. از مهمترین ویژگی‌های برنج صدری می‌توان به عطر و بوی عالی آن اشاره کرد. به همین دلیل نام‌هایی مانند برنج صدری عطری در بازار مشاهده می‌شوند. دانه‌های برنج صدری چرب هستند و اگر مقداری از آن را کف دست بریزید، بعد از چند ثانیه چربی آن را حس خواهید کرد. میزان قد کشیدن دانه‌ها پس از پخت، در انواع مختلف برنج صدری متفاوت است.  برنج صدری از نظر ظاهری شباهت بسیار زیادی به برنج طارم هاشمی دارد.  با این تفاوت که همه دانه‌های برنج طارم هاشمی تقریبا هم اندازه هستند و این برنج از بافت یکدستی برخوردار است. درحالی‌که در برنج صدری دانه‌های کوتاه و بلند یافت می‌شوند و میزان یکدست بودن برنج کمتر است.

انواع برنج‌های صدری

برنج صدری به طور کلی دارای چهار نوع اصلی است. سایر انواع برنج صدری، برنج صدری خالص نیستند بلکه در ترکیب با سایر انواع برنج ایرانی به دست آمده‌اند.

1. برنج صدری دم سیاه

علت نامگذاری برنج صدری دم سیاه  به این دلیل است که شلتوک این برنج در هنگام کاشت، سیاه رنگ است. این برنج در هنگام پخت بسیار ری می‌کند و جز انواع دانه بلند برنج صدری به شمار می‌آید. این برنج به علت خوشبخت بودن و عطر و بوی عالی یکی از محبوب‌ترین انواع برنج‌های صدری به شمار می‌آید.

2. برنج صدری دم زرد

این نوع برنج صدری را نیز می‌توان یکی دیگر از انواع اصلی برنج صدری به شمار آورد. علت نامگذاری برنج صدری دم زرد نیز به این دلیل است که شلتوک آن در هنگام کاشت،‌ زرد رنگ است. مدت زمان کاشت و برداشت برنج صدری دم زرد نسبت به سایر انواع بیشتر است و به همین علت امروزه کشاورزان تمایل زیادی به کاشت این نوع برنج ندارند. به همین دلیل است که برنج صدری دم زرد در بازار بسیار کم یافت می‌شود. از نظر میزان رشد و ری کردن، برنج صدری دم زرد نیز یکی از برنج‌های دانه بلند به شمار می‌آید.

3. برنج صدری دم قرمز

برنج صدری دم سرخ یا دم قرمز را می‌توان یکی دیگر از انواع اصلی برنج صدری به شمار آورد. علت نامگذاری این برنج نیز به علت قرمز بودن رنگ شلتوک آن در هنگام کاشت است. برنج صدری دم قرمز  شباهت بسیار زیادی به برنج صدری دم سیاه دارد  و در پخت و دانه بلند بودن نیز از کیفیت بسیار بالایی برخوردار است.

4. برنج صدری دم سفید

این نوع برنج صدری، دانه بلند ترین نوع در بین برنج‌های صدری به شمار می‌آید که بعد از پخت طول دانه آن به بیش از 20 میلی متر می‌رسد. برنج صدری دم سفید از عطر و بو و کیفیت بسیار خوبی برخوردار است. به همین دلیل گاهی مصرف کنندگان این برنج را با برنج‌های بسیار خوشبخت و با کیفیت مانند برنج طارم هاشمی اشتباه می‌گیرند.

انواع ترکیبی برنج‌های صدری

احتمالا بپرسید که انواع ترکیبی برنج صدری چیست؟ به غیر از انواع اصلی برنج صدری، انواع دیگری از برنج صدری نیز در بازار مشاهده می‌شود. برنج‌های صدری اصلی همان انواعی هستند که در بخش قبل معرفی شدند. سایر انواعی که در ادامه معرفی می‌کنیم در واقع برنج‌های صدری هستند که در ترکیب بذر با سایر انواع برنج و توسط کشاورزان ایجاد شده‌اند. کشاورزان در هنگام کاشت، دانه برنج‌های صدری را با دانه سایر برنج‌ها ترکیب می‌کنند و انواع جدیدی از برنج‌های صدری را به بازار معرفی می‌کنند. برنج صدری هاشمی، برنج صدری حسن سرائی، برنج صدری سالاری، برنج صدری شاه پسند، برنج صدری علی کاظمی، برنج صدری دودی و … انواع ترکیبی برنج صدری با برنج‌های مشهور و خوش پخت دیگر هستند.

مقایسه برنج کامل با لاشه یا سر لاشه و نیم دانه

بسیاری از مصرف‌کنندگان برنج اطلاعات کاملی درباره اینکه تفاوت برنج دانه، لاشه (سر لاشه) و نیم دانه چیست، ندارند. برنج‌ها از نظر شکل دانه، به دسته‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند. برخی از دانه‌های برنج در طی فرآیند برداشت، شالیکوبی و پاکسازی، ممکن است دچار شکستگی شوند و به این ترتیب، بسیاری از محصولات پس از بسته‌بندی دارای دانه‌هایی با شکل ناقص هستند. در ادامه این مقاله از وبلاگ گالش، قصد داریم به بررسی و مقایسه برنج کامل با برنج لاشه و نیم دانه بپردازیم.

برنج دانه (کامل) چیست؟

برنج دانه یا برنج کامل، همان برنج معمولی است که همه دانه‌های آن دارای ابعاد کامل هستند. این نوع برنج، هیچ دانه ریز، شکسته یا ناقصی ندارد و تنها شامل دانه‌هایی است که ابعاد کامل و استاندارد را دارند. در واقع این برنج‌ها، نسبت به برنج‌هایی که ممکن است دارای دانه‌های ناقص باشند، قیمت بیشتری دارد.

برنج لاشه یا سرلاشه چیست؟

برنج لاشه که برنج سرلاشه نیز نامیده می‌شود، دارای ابعادی بین برنج کامل و برنج نیم دانه است. به این معنی که ابعاد برنج لاشه، از برنج کامل کوچک‌تر و از برنج نیم دانه بزرگ‌تر است. البته میان برنج لاشه و سرلاشه نیز تفاوت‌هایی قائل می‌شوند. تعداد دانه‌های سالم برنج سرلاشه بیشتر و درصد  نیم دانه موجود در آن کم است. ولی برنج لاشه هم تعداد دانه‌های ریز بیشتری دارد و درصد نیم دانه موجود درآن بیشتر است. اما در حالت کلی برنج لاشه و سرلاشه  تفاوت آن‌چنانی باهم ندارند.

برنج نیم دانه چیست؟

برنج نیم‌دانه ریزترین دانه‌های برنج هستند که از برنج لاشه یا سرلاشه نیز ریزر هستند. در واقع برنج نیم دانه ابعادی معادل نصف یا کمتر از نصف یک برنج کامل است و برای مصارفی چون آش، سوپ، شله زرد و… مورد استفاده قرار می‌گیرد و کمترین قیمت رانیز در بازار دارد.

چرا دانه‌های برنج شکسته می‌شود؟

یکی از سوالاتی که مصرف‌کنندگان می‌پرسند، دلایل به‌ وجود آمدن برنج‌های نیم دانه و لاشه است. عوامل مختلفی در خرد و ریز شدن دانه‌های برنج نقش دارند. از جمله این عوامل می‌توان به شرایط آب و هوایی نا مناسب، خاک نامساعد، جنس بذر، آفت زدگی، سرد و گرم شدن دانه‌های برنج در آفرایند تبدیل در کارخانه، عملکرد نامناسب دستگاه‌های شالیکوبی، روش‌های نادرست جابه‌جایی و حمل و نقل برنج اشاره کرد. که همه عوامل می‌تواند در خرد و ریز شدن دانه‌های برنج نقش داشته باشند و متناسب با  میزان شکستگی، برنج لاشه و نیم‌دانه تولید شود.

قیمت برنج سرلاشه یا لاشه و نیم دانه

یکی ازسوالات متداولی که پیش می‌آید تفاوت قیمت برنج لاشه یا سرلاشه و نیم دانه است. در مقایسه برنج کامل با برنج لاشه و نیم دانه باید گفت که به طور کلی برنج دانه (کامل) با توجه به میزان کیفیت آن نسبت به برنج لاشه و نیم‌دانه قیمت بالاتری دارد و برنج لاشه و نیم دانه بسته به اینکه درصد برنج کامل در آن‌ها کمتر است، این برنج‌ها را به انتخابی به صرفه تبدیل می‌کند. البته بابد در نظر داشت که به طور کلی قیمت برنج نیم دانه یا لاشه براساس نوع آن برنج متفاوت است.

کدام نوع برنج کامل ، لاشه یا نیم دانه را بخریم؟

همه برنج‌هایی که دارای درصدی برنج لاشه یا نیم دانه هستند، در فرآیند بوجاری خالص و یک‌دست می‌شوند و برنج‌های ریزتر از آن‌ها جدا می‌شود. البته این برنج‌های لاشه ونیم‌دانه نیز کاربردها و استفاده های خاص خود را دارند. ضمن اینکه می‌توان این دو نوع برنج را نیز مثل برنج کامل پخت. همچنین این برنج‌ها به دلیل دانه‌های ریزتر عطر و طعم بیشتری نیز نسبت به برنج کامل داشته باشند. قیمت پایین‌‌تر برنج‌های نیم دانه و سرلاشه، یکی از عواملی است که مصرف کنندگان را به سمت خرید این برنج به‌صرفه ترغیب می‌کند. از دیگر مزایای برنج سرلاشه و نیم دانه، می‌توان به هضم آسان‌‌تر این برنج‌ها اشاره کرد؛ افرادی که دارای مشکلات گوارشی هستند، می‌توانند برای هضم آسان‌تر، از برنج نیم دانه یا سرلاشه استفاده کنند.