برنج نیم دانه چیست و چه کاربردی دارد؟

برنج نیم دانه به برنجی گفته می‌شود که دانه‌های آن شکسته و نیمه شده باشند. خرید برنج نیم دانه برای استفاده‌های گوناگونی صورت می‌گیرد. این محصول نیز در کنار برنج‌های دانه و سرلاشه عرضه می‌شود و همان عطر و طعم برنج معمولی را دارد. به همین دلیل برای بسیاری از مصرف کنندگان این سوالات ایجاد شده است که برنج نیم دانه چیست؟ برنج نیم دانه چه انواعی دارد؟ و از برنج نیم دانه چه استفاده‌هایی می‌توان کرد؟ در ادامه این مقاله از وبلاگ گالش، قصد داریم به معرفی و بررسی برنج نیم دانه و انواع و کاربردهای آن بپردازیم.

برنج نیم دانه چیست؟

دانه‌های برنج ممکن است در هنگام برداشت یا پاکسازی، شکسته شوند و به شکل‌ها و ابعاد گوناگونی دربیایند. همین امر سبب شده است تا در بازار، در کنار برنج‌های دانه (کامل)، فروش انواع دیگری از برنج مانند برج لاشه، سرلاشه و نیم دانه را نیز شاهد باشیم. البته برنج‌های دانه (که شامل دانه‌های کامل است) نیز ممکن است مقادیری برنج لاشه یا نیم دانه را در خود داشته باشند. دانه‌های برنج نیم دانه، ابعادی در حدود نصف یک برنج کامل یا کمتر دارند. برنج نیم دانه از برنج دانه و لاشه (سرلاشه) کوچک‌تر است و ریزترین نوع برنج موجود در بازار باشد؛ همین امر سبب شده است تا برنج نیم دانه در موارد خاصی مورد استفاده قرار بگیرد.

برای آشنایی با تفاوت برنج‌های شکسته، می توانید به مقاله انواع برنج سرلاشه، لاشه و نیم دانه از وبلاگ گالش سری بزنید.

انواع برنج نیم دانه

همه برنج‌های ایرانی دارای انواع نیم دانه هستند. برنج‌های معطر مانند برنج طارم هاشمی و برنج‌های کشت دوم، دارای نیم دانه‌های معطر نیز هستند. اما برنج‌های پرمحصول مانند فجر، ندا و شیرودی، نیم دانه‌های پرمحصول اما با عطر کمتر دارند. برنج نیم دانه در انواع مختلفی در بازار وجود دارد. در ادامه، قصد داریم بررسی کنیم که انواع برنج نیم دانه چیست و هر کدام چه کاربردی دارد.

1. نیم دانه درشت یا دو نیم

این نوع برنج نیم دانه که با نام نیم دانه درشت یا دو نیم شناخته می‌شود، بزرگ‌ترین ابعاد را در بین برنج‌های نیم دانه دارد و ابعاد دانه آن، نصف دانه برنج کامل است. برنج نیم دانه درشت ابعادی نزدیک به برنج لاشه دارد و گاهی با همین نام نیز عرضه می‌شود.

2. نیم دانه متوسط یا چهارپاره

 برنج نیم دانه متوسط که با نام برنج چهارپاره نیز به فروش می‌رسد، ابعادی در حدود یک سوم دانه برنج کامل دارد. قیمت برنج نیم دانه چهارپاره، از برنج نیم دانه درشت کمتر است. چسبندگی این برنج‌ها در هنگام پخت، بیشتر از برنج دو نیم است.

3. نیم دانه ریز

برنج نیم دانه ریز، ابعادی در حدود یک چهارم دانه برنج کامل دارد و کوچک‌ترین دانه‌ها را در بین برنج‌های نیم دانه داراست. قیمت برنج نیم دانه ریز از دو نوع دیگر کمتر است. معمولا دانه‌های این نوع برنج در زمان پخت بسیار به یکدیگر می‌چسبند.

برنج نیم دانه چه کاربردی دارد؟

هر کدام از انواع برنج‌های نیم دانه، دارای کاربردهای خاصی هستند. در برخی از مناطق خانواده‌ها از برنج نیم دانه درشت، به جای برنج کامل برای استفاده شخصی استفاده می‌کنند. برنج نیم دانه درشت، در پخت شباهت بسیار زیادی به برنج دانه کامل دارد و همان عطر و طعم را ارائه می‌دهد. به همین دلیل پخت آن برای استفاده شخصی (نه برای مجالس و مهمانی ها) مناسب است. از برنج نیم دانه متوسط یا چهارپاره برای پخت شله زرد، شیربرنج، آش، غذای کودک و … استفاده می‌شود.

برنج نیم دانه ریز معمولا کمتر برای پخت استفاده می‌شود و معمولا برای تهیه آرد برنج، از این نوع برنج استفاده می‌شود. از آرد برنج حاصل از برنج نیم دانه ریز، می‌توان برای پخت انواع شیرینی‌ها و بیسکویت‌ها استفاده کرد. آرد برنج را می توان برای پخت خوراکی‌های خاص مانند حلوا و فرنی نیز استفاده کرد. همچنین گاهی برای خوراک طیور نیز از برنج نیم دانه ریز استفاده می‌شود. برنج نیم دانه ریز همچنین برای تهیه برنج سوشی بهترین گزینه است.

قیمت برنج های نیم دانه

برنج نیم دانه از نظر طعم و عطر کاملا مشابه برنج دانه (معمولی) است و تنها تفاوت آن در ابعاد دانه‌های برنج است. همین امر دلیل کمتر بودن قیمت برنج نیم دانه نسبت به برنج معمولی است. برنج نیم دانه در برخی از موارد، به دلیل آسان‌تر بودن هضم برای مصرف کودکان یا افرادی که نیاز به غذای آسان هضم دارند، پخته می‌شود. همچنین به دلیل کمتر بودن قیمت برنج نیم دانه، گاهی برای استفاده شخصی نیز خریداری می‌شود.

مقایسه برنج کامل با لاشه یا سر لاشه و نیم دانه

بسیاری از مصرف‌کنندگان برنج اطلاعات کاملی درباره اینکه تفاوت برنج دانه، لاشه (سر لاشه) و نیم دانه چیست، ندارند. برنج‌ها از نظر شکل دانه، به دسته‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند. برخی از دانه‌های برنج در طی فرآیند برداشت، شالیکوبی و پاکسازی، ممکن است دچار شکستگی شوند و به این ترتیب، بسیاری از محصولات پس از بسته‌بندی دارای دانه‌هایی با شکل ناقص هستند. در ادامه این مقاله از وبلاگ گالش، قصد داریم به بررسی و مقایسه برنج کامل با برنج لاشه و نیم دانه بپردازیم.

برنج دانه (کامل) چیست؟

برنج دانه یا برنج کامل، همان برنج معمولی است که همه دانه‌های آن دارای ابعاد کامل هستند. این نوع برنج، هیچ دانه ریز، شکسته یا ناقصی ندارد و تنها شامل دانه‌هایی است که ابعاد کامل و استاندارد را دارند. در واقع این برنج‌ها، نسبت به برنج‌هایی که ممکن است دارای دانه‌های ناقص باشند، قیمت بیشتری دارد.

برنج لاشه یا سرلاشه چیست؟

برنج لاشه که برنج سرلاشه نیز نامیده می‌شود، دارای ابعادی بین برنج کامل و برنج نیم دانه است. به این معنی که ابعاد برنج لاشه، از برنج کامل کوچک‌تر و از برنج نیم دانه بزرگ‌تر است. البته میان برنج لاشه و سرلاشه نیز تفاوت‌هایی قائل می‌شوند. تعداد دانه‌های سالم برنج سرلاشه بیشتر و درصد  نیم دانه موجود در آن کم است. ولی برنج لاشه هم تعداد دانه‌های ریز بیشتری دارد و درصد نیم دانه موجود درآن بیشتر است. اما در حالت کلی برنج لاشه و سرلاشه  تفاوت آن‌چنانی باهم ندارند.

برنج نیم دانه چیست؟

برنج نیم‌دانه ریزترین دانه‌های برنج هستند که از برنج لاشه یا سرلاشه نیز ریزر هستند. در واقع برنج نیم دانه ابعادی معادل نصف یا کمتر از نصف یک برنج کامل است و برای مصارفی چون آش، سوپ، شله زرد و… مورد استفاده قرار می‌گیرد و کمترین قیمت رانیز در بازار دارد.

چرا دانه‌های برنج شکسته می‌شود؟

یکی از سوالاتی که مصرف‌کنندگان می‌پرسند، دلایل به‌ وجود آمدن برنج‌های نیم دانه و لاشه است. عوامل مختلفی در خرد و ریز شدن دانه‌های برنج نقش دارند. از جمله این عوامل می‌توان به شرایط آب و هوایی نا مناسب، خاک نامساعد، جنس بذر، آفت زدگی، سرد و گرم شدن دانه‌های برنج در آفرایند تبدیل در کارخانه، عملکرد نامناسب دستگاه‌های شالیکوبی، روش‌های نادرست جابه‌جایی و حمل و نقل برنج اشاره کرد. که همه عوامل می‌تواند در خرد و ریز شدن دانه‌های برنج نقش داشته باشند و متناسب با  میزان شکستگی، برنج لاشه و نیم‌دانه تولید شود.

قیمت برنج سرلاشه یا لاشه و نیم دانه

یکی ازسوالات متداولی که پیش می‌آید تفاوت قیمت برنج لاشه یا سرلاشه و نیم دانه است. در مقایسه برنج کامل با برنج لاشه و نیم دانه باید گفت که به طور کلی برنج دانه (کامل) با توجه به میزان کیفیت آن نسبت به برنج لاشه و نیم‌دانه قیمت بالاتری دارد و برنج لاشه و نیم دانه بسته به اینکه درصد برنج کامل در آن‌ها کمتر است، این برنج‌ها را به انتخابی به صرفه تبدیل می‌کند. البته بابد در نظر داشت که به طور کلی قیمت برنج نیم دانه یا لاشه براساس نوع آن برنج متفاوت است.

کدام نوع برنج کامل ، لاشه یا نیم دانه را بخریم؟

همه برنج‌هایی که دارای درصدی برنج لاشه یا نیم دانه هستند، در فرآیند بوجاری خالص و یک‌دست می‌شوند و برنج‌های ریزتر از آن‌ها جدا می‌شود. البته این برنج‌های لاشه ونیم‌دانه نیز کاربردها و استفاده های خاص خود را دارند. ضمن اینکه می‌توان این دو نوع برنج را نیز مثل برنج کامل پخت. همچنین این برنج‌ها به دلیل دانه‌های ریزتر عطر و طعم بیشتری نیز نسبت به برنج کامل داشته باشند. قیمت پایین‌‌تر برنج‌های نیم دانه و سرلاشه، یکی از عواملی است که مصرف کنندگان را به سمت خرید این برنج به‌صرفه ترغیب می‌کند. از دیگر مزایای برنج سرلاشه و نیم دانه، می‌توان به هضم آسان‌‌تر این برنج‌ها اشاره کرد؛ افرادی که دارای مشکلات گوارشی هستند، می‌توانند برای هضم آسان‌تر، از برنج نیم دانه یا سرلاشه استفاده کنند.