برنج نیم دانه چیست و چه کاربردی دارد؟

برنج نیم دانه به برنجی گفته می‌شود که دانه‌های آن شکسته و نیمه شده باشند. خرید برنج نیم دانه برای استفاده‌های گوناگونی صورت می‌گیرد. این محصول نیز در کنار برنج‌های دانه و سرلاشه عرضه می‌شود و همان عطر و طعم برنج معمولی را دارد. به همین دلیل برای بسیاری از مصرف کنندگان این سوالات ایجاد شده است که برنج نیم دانه چیست؟ برنج نیم دانه چه انواعی دارد؟ و از برنج نیم دانه چه استفاده‌هایی می‌توان کرد؟ در ادامه این مقاله از وبلاگ گالش، قصد داریم به معرفی و بررسی برنج نیم دانه و انواع و کاربردهای آن بپردازیم.

برنج نیم دانه چیست؟

دانه‌های برنج ممکن است در هنگام برداشت یا پاکسازی، شکسته شوند و به شکل‌ها و ابعاد گوناگونی دربیایند. همین امر سبب شده است تا در بازار، در کنار برنج‌های دانه (کامل)، فروش انواع دیگری از برنج مانند برج لاشه، سرلاشه و نیم دانه را نیز شاهد باشیم. البته برنج‌های دانه (که شامل دانه‌های کامل است) نیز ممکن است مقادیری برنج لاشه یا نیم دانه را در خود داشته باشند. دانه‌های برنج نیم دانه، ابعادی در حدود نصف یک برنج کامل یا کمتر دارند. برنج نیم دانه از برنج دانه و لاشه (سرلاشه) کوچک‌تر است و ریزترین نوع برنج موجود در بازار باشد؛ همین امر سبب شده است تا برنج نیم دانه در موارد خاصی مورد استفاده قرار بگیرد.

برای آشنایی با تفاوت برنج‌های شکسته، می توانید به مقاله انواع برنج سرلاشه، لاشه و نیم دانه از وبلاگ گالش سری بزنید.

انواع برنج نیم دانه

همه برنج‌های ایرانی دارای انواع نیم دانه هستند. برنج‌های معطر مانند برنج طارم هاشمی و برنج‌های کشت دوم، دارای نیم دانه‌های معطر نیز هستند. اما برنج‌های پرمحصول مانند فجر، ندا و شیرودی، نیم دانه‌های پرمحصول اما با عطر کمتر دارند. برنج نیم دانه در انواع مختلفی در بازار وجود دارد. در ادامه، قصد داریم بررسی کنیم که انواع برنج نیم دانه چیست و هر کدام چه کاربردی دارد.

1. نیم دانه درشت یا دو نیم

این نوع برنج نیم دانه که با نام نیم دانه درشت یا دو نیم شناخته می‌شود، بزرگ‌ترین ابعاد را در بین برنج‌های نیم دانه دارد و ابعاد دانه آن، نصف دانه برنج کامل است. برنج نیم دانه درشت ابعادی نزدیک به برنج لاشه دارد و گاهی با همین نام نیز عرضه می‌شود.

2. نیم دانه متوسط یا چهارپاره

 برنج نیم دانه متوسط که با نام برنج چهارپاره نیز به فروش می‌رسد، ابعادی در حدود یک سوم دانه برنج کامل دارد. قیمت برنج نیم دانه چهارپاره، از برنج نیم دانه درشت کمتر است. چسبندگی این برنج‌ها در هنگام پخت، بیشتر از برنج دو نیم است.

3. نیم دانه ریز

برنج نیم دانه ریز، ابعادی در حدود یک چهارم دانه برنج کامل دارد و کوچک‌ترین دانه‌ها را در بین برنج‌های نیم دانه داراست. قیمت برنج نیم دانه ریز از دو نوع دیگر کمتر است. معمولا دانه‌های این نوع برنج در زمان پخت بسیار به یکدیگر می‌چسبند.

برنج نیم دانه چه کاربردی دارد؟

هر کدام از انواع برنج‌های نیم دانه، دارای کاربردهای خاصی هستند. در برخی از مناطق خانواده‌ها از برنج نیم دانه درشت، به جای برنج کامل برای استفاده شخصی استفاده می‌کنند. برنج نیم دانه درشت، در پخت شباهت بسیار زیادی به برنج دانه کامل دارد و همان عطر و طعم را ارائه می‌دهد. به همین دلیل پخت آن برای استفاده شخصی (نه برای مجالس و مهمانی ها) مناسب است. از برنج نیم دانه متوسط یا چهارپاره برای پخت شله زرد، شیربرنج، آش، غذای کودک و … استفاده می‌شود.

برنج نیم دانه ریز معمولا کمتر برای پخت استفاده می‌شود و معمولا برای تهیه آرد برنج، از این نوع برنج استفاده می‌شود. از آرد برنج حاصل از برنج نیم دانه ریز، می‌توان برای پخت انواع شیرینی‌ها و بیسکویت‌ها استفاده کرد. آرد برنج را می توان برای پخت خوراکی‌های خاص مانند حلوا و فرنی نیز استفاده کرد. همچنین گاهی برای خوراک طیور نیز از برنج نیم دانه ریز استفاده می‌شود. برنج نیم دانه ریز همچنین برای تهیه برنج سوشی بهترین گزینه است.

قیمت برنج های نیم دانه

برنج نیم دانه از نظر طعم و عطر کاملا مشابه برنج دانه (معمولی) است و تنها تفاوت آن در ابعاد دانه‌های برنج است. همین امر دلیل کمتر بودن قیمت برنج نیم دانه نسبت به برنج معمولی است. برنج نیم دانه در برخی از موارد، به دلیل آسان‌تر بودن هضم برای مصرف کودکان یا افرادی که نیاز به غذای آسان هضم دارند، پخته می‌شود. همچنین به دلیل کمتر بودن قیمت برنج نیم دانه، گاهی برای استفاده شخصی نیز خریداری می‌شود.

برنج ندا چیست و چه خواصی دارد؟

برنج ندا یکی از برنج‌های ایرانی به شمار می‌آید که با تلاش محققان حوزه برنج در شمال کشور معرفی شد. برنج ندا نیز همانند سایر برنج‌هایی که در روند تحقیقاتی به دست آمده‌اند، در دسته برنج‌های پرمحصول طبقه بندی می‌شود. به طور کلی هدف از ایجاد برنج‌هایی مانند برنج ندا، دستیابی به محصولی بوده است که بتوان در زمینی به ابعاد کوچک، بیشترین مقدار محصول را برداشت کرد. برنج ندا از نظر قیمت در دسته برنج‌های اقتصادی و مقرون به صرفه قرار می‌گیرد و از نظر پخت و عطر و طعم، کیفیت قابل قبولی را ارائه می‌دهد. بسیاری از مصرف کنندگان به دنبال پاسخ این سوال هستند که برنج ندا چیست و چه خواصی دارد؟ در ادامه با وبلاگ گالش همراه باشید تا شما را با برنج ندا و ویژگی‌های آن آشنا کنیم.

برنج ندا چیست؟

بسیاری از مصرف کنندگان تصور می‌کنند که نام برنج ندا برگرفته از یک نام دخترانه است؛ در حالی که چنین نیست. بلکه کلمه ندا مخفف سه نام “نعمت زاده”، “دانشگاه” و “آمل” است. همانطور که اشاره شد برنج ندا یکی از انواع برنج‌های اصلاح شده به شمار می‌آید که توسط محققان حوزه برنج و با اصلاح نژاد برنج‌های دیگر به دست آمده است. برنج ندا در سال ۱۳۷۶ توسط دکتر قربانعلی نعمت زاده معرفی شد و به همین دلیل با نام برنج ندا به بازار عرضه شد. این نوع برنج حاصل ترکیب سه نوع برنج حسن سرایی، سنگی طارم و آمل 3 است.

برنج‌های سنتی و محلی از نظر میزان محصول برداشتی در هر هکتار،  عملکرد خیلی خوبی ندارند و نهایتا در هر هکتار ۳ تن از این محصولات را می‌توان برداشت کرد. به همین دلیل است که محققان حوزه برنج همواره در تلاشند تا میزان محصول برداشتی از هر هکتار شالیزار را افزایش دهند. برنج ندا این مزیت را برای کشاورزان ایجاد کرده است و امکان برداشت برنج ندا تا حدود ۸ تن از هر هکتار وجود دارد.

در فرایند اصلاح نژاد، برخی از ویژگی‌ها مانند عطر، طعم و میزان قد دانه‌های برنج تحت تاثیر قرار می‌گیرد و به همین دلیل، برنج پرمحصول مانند برنج ندا در مقایسه با سایر برنج‌های ایرانی مانند برنج طارم هاشمی و برنج صدری، عطر و بوی کمتری دارد. اما توجه داشته باشید که عطر و طعم برنج ندا، در مقایسه با بسیاری از برنج‌های خارجی همچنان بالاتر است.

ویژگی‌ها و خواص برنج ایرانی ندا

به طور کلی برنج ندا شباهت زیادی به برنج طارم محلی دارد. طول دانه‌های برنج ندا در حالت خام حدود 7 میلی متر است و پس از پخت به بیش از 10 میلی متر می‌رسد. رنگ دانه‌های برنج ندا سفید شیشه‌ای و شفاف است. برنج ندا پس از پخت، نسبت به سایر برنج‌های پرمحصول، مدت بیشتری نرم باقی می‌ماند.

شکل دانه‌های برنج ندا، باریک، بلند و به طور کلی، ساختاری قلمی و شمشیری شکل است. به همین دلیل برنج ندا با نام برنج شمشیری نیز شناخته می‌شود. برنج ندا در مقایسه با برنج‌های فجر و شیرودی، دیررس‌تر است و به همین دلیل بسیاری از کشاورزان به تدریج آن را با برنج‌های پرمحصول زودرس تر جایگزین کرده‌اند. قیمت کم برنج ندا نسبت به عطر و طعم قابل قبول آن، خرید آن را برای مکان‌هایی که نیاز به حجم زیادی از یک برنج ایرانی خوش پخت دارند، به گزینه ای مناسب و مقرون به صرفه تبدیل کرده است.

برنج ندا از نظر میزان ری کردن و قد کشیدن، نسبت به سایر برنج‌های پرمحصول مانند فجر و شیرودی بهتر به نظر می‌رسد و به خوبی قد می‌کشد. برنج ندا عطر و بوی کمتری نسبت به برنج طارم هاشمی و صدری دارد، اما برای مصارف اقتصادی عطر برنج ندا قابل قبول است. به همین سبب برنج ندا در دسته برنج‌های عطری قرار نمی‌گیرد.

نکات مهم در نگهداری برنج ندا

اما شاید بپرسید که نکات مهم در نگهداری برنج ندا چیست؟ برنج ندا نیز همانند سایر برنج‌های ایرانی نیازمند مراقبت است تا از مشکلاتی مانند حشره برنج در امان باشد. برای مراقبت بهتر از برنج ندا،‌آن را در محلی خشک و سرد قرار دهید. رطوبت و گرما دو عامل اثرگذار در کیفیت و سلامت برنج ندا به شمار می‌روند. همواره سعی کنید برنج ندا را در محل‌های تاریک نگهداری کنید و تا حد امکان آن را از محل‌های گرم و مرطوب دور کنید.